In een kleine tuin is er al snel veel schaduw.
Zeker als je ook nog eens in de stad woont!
Veel tuiniers lijken bang te zijn voor schaduw. Je zou er niets anders dan mos en varens kunnen laten groeien…
Toch zijn er zeker mooie plantendie heel geschikt zijn voor in de schaduw en nog lang bloeien ook!
Als je je er een beetje in verdieptblijkt dat zelfs heel veel planten goed tegen schaduw kunnen. Denk maar eens aan al die planten die van nature in beboste gebieden voorkomen.
Heb je toch nog wat inspiratie nodig?
Welke bloeiende planten kunnen in de schaduw?
Hier onze favoriete vaste planten voor in de schaduw!
Voor het grootste deel zijn het echte schaduwplanten. Een aantal kan zowel in diepe schaduw als in halfschaduw. Maar er zitten zelfs planten tussen die eigenlijk meer geschikt zijn voor een plek in de halfschaduwof zonmaar in praktijk ook prima groeien (en bloeien) in echte schaduw.
Helleborus orientalis (oosters nieskruid)
Helleborus is een van onze favoriete winterbloeiers. Ze bloeien vaak al vanaf januaritot wel in april (als het niet te warm is). Het zijn prachtige planten. Kenmerkend is dat de bloemen naar beneden hangen. Als je de bloemen goed bekijkt (even voorzichtig optillenof toch op je knieën)lijken ze bijna een exotische uitstraling te hebben. Om extra te genieten van de naar beneden gerichte bloemenis het de moeite waard om ze te planten in een hogere pot of verhoogde border. Ook het blad van deze planten is aantrekkelijk. Zelf gebruiken we deze plant daarom als onderbeplanting voor de palmborder. Wel kan het blad aan het einde van de winter (net voordat ze gaan bloeien) wel eens lelijk worden. Dit snoei je dan echter gewoon af en zal snel weer fris opkomen. Bijkomend voordeel is dat de bloei dan extra opvalt.
Helleborus orientalis kan zowel op een zonnige standplaatsals in de schaduw. Toch blijven ze vaak veel mooier in de schaduw. Het blad wordt dan ook minder snel lelijk.
Er zijn heel veel verschillende soorten en kweekvarianten. Onze favorieten zijn in elk geval de orientalis varianten. Bijvoorbeeld Red Hybrids en Spotted Hybrids. Omdat de kweekvarianten meestal uit zaad worden opgekweektkan het voorkomen dat de kleur afwijkt van hetgeen je geplant dacht te hebben. Ook als je meerdere van dezelfde soort en variant naast elkaar hebt staanzijn toch allemaal net even anders. Maar dit maakt ze voor ons allen maar specialer!
- Hoogte: 30-40cm
- Bloeiperiode: januari – april
- Bloeikleur: rozeroodpaarsgroengeelwit
Geranium (ooievaarsbek of tuingeranium)
Geraniums zijn prachtige tuinplanten. Mooi bladeen zee aan bloemengoede bodembedekkers en vaak lange bloei. Er zijn ontzettend veel soorten geraniumswaarvan veel soorten heel geschikt zijn voor in de schaduw. De meeste geraniums hebben ze een paarseblauwe of roze bloeikleur. Met name de blauw (of eigenlijk paars) bloeiende en langbloeiende kweekvarianten zijn immens populair. Bijvoorbeeld Geranium Rozanne (ook wel Joly Bee)Brookside en Johnsons Blue. Bekende roze varianten zijn Ann FolkardAnne Thomson en Sirak.
Sommige soorten Geraniums behouden hun blad heel lang (of helemaal in milde winters). Deze wintergroene Geraniums zijn de kweekvarianten van de Geranium macrorrhizum. Het blad van deze soorten geurt ook nog eens heerlijk! De bloemen zijn wel wat kleinermaar ook talrijk.
Een Geranium mag wat ons betreft niet ontbreken in je schaduwtuin. Ze zijn ook erg goed te gebruiken vooraan in de borderof in een smalle border.
- Hoogte: 20-70cm
- Bloeiperiode: mei – november
- Bloeikleur: blauwpaarslilarozewit
Digitalis purpurea (vingerhoedskruid)
Er zijn maar weinig schaduwplanten die zo tot de verbeelding spreken als vingerhoedskruid. De meeste soorten worden makkelijk 1-1,5 meter hoog en de kenmerkende buisvormige bloemen zijn prachtig om te zien! Het is ook de moeite waard om de vele bijen die er op af komen even te bekijken als ze helemaal verdwijnen in de diep bloemen.
Vingerhoedskruid is zo’n plant waar je nooit genoeg van kunt hebben in je tuin. Vooral in groepen maken ze veel indruk. Ook na de bloei kan je nog lang nagenieten van deze planten.
Er zijn verschillende soorten en kweekvarianten vanwaarvan Digitalis purpurea het meeste verkrijgbaar is. De kleuren variëren van tinten in paarsroze en wit. Ook zalmkleur is tegenwoordig verkrijgbaar.
Eigenlijk is Digitalis geen echte vaste plantmaar een tweejarige plant. Het eerste jaar maakt vingerhoedskruid bladrozetten aanom vervolgens in het tweede jaar te bloeien. Door in de nazomer te zaaienheb je kan dat nog dit jaar de bladrozetten gevormd wordenzodat je volgend jaar weer kunt genieten van de mooie bloei.
- Hoogte: 90-150cm
- Bloeiperiode: juni – augustus
- Bloeikleur: paarsrozewit
Anemone hupehensis of Anemone hybrida (herfstanemoon)
Herfstanemoon is een plant waarvan je eigenlijk tot ver in het voorjaar heel weinig ziet. Vervolgens ontstaat er in hele korte tijd een tapijt van bladdat elke week een stuk hoger wordt. Halverwege de zomer tot eind zomer zie je de bloeistengels verschijnen. Afhankelijk van het soort en de variant kunnen ze best lang bloeien. Van ongeveer september tot november/ december. Herfstanemonen bloeien rijk en het zijn eenvoudigemaar prachtige bloemen om te zien. Ook bijen zijn gek op de open bloemen!
Ze bloeien voornamelijk in wit of roze (met een geel hart). Bekende soorten zijn Anemone Honorine Jobert en ElegansKonigin Charlotte en Splendens.
Veel herfstanemonen kunnen zich wel flink verspreiden in je tuin. Iets om rekening mee te houden.
- Hoogte: 70-120cm
- Bloeiperiode: augustus – november
- Bloeikleur: rozepaarswit
Bergenia cordifolia (schoenlappersplant)
Schoenlappersplant wordt door velen afgedaan als een ouderwetse of zelfs saaie plant… Dit is echt onterecht!
Bergenia is wintergroen en het leerachtige en glimmende blad is bijzonder van vorm. Het blad verdwijnt eigenlijk alleen in hele strenge winters. Het is een goede bodembedekker voor moeilijke plekken. Naast de mooie bladvorm is er ook nog eens een hele mooiemaar subtiele bloei. Meestal bloeit Bergenia met roze opstaande trossenmaar er zijn ook witte kweekvarianten. Er zijn ook kweekvarianten met afwijkende tinten in het blad.
Hier staat er veel Bergenia naast onze mini-vijver. Als je goed kijktzie je vaak salamanders onder het blad en tussen de stengels zitten.
Bergenia is geschikt voor diepe schaduwmaar kan ook nog geplant worden in halfschaduw. In theorie zelfs in de zonmaar daar hebben wij geen ervaring mee.
- Hoogte: 20 -40cm
- Bloeiperiode: maart – mei
- Bloeikleur: rozewit
Aquilegia vulgaris (akelei)
Akelei is een bijzondere en sierlijke plantdie eigenlijk veel te weinig wordt aangeplant in Nederlandse tuinen. De mooie en tere bloemen zijn te zien rond mei-juni. De bloemen hebben een hele natuurlijke uitstraling. Ook na de bloei kan je nog lang genieten van de mooie en kenmerkende bladvorm.
Misschien wel de mooiste kweekvarianten worden gevormd door de Barlow serie. Aquilegia Nora Barlow is de oorspronkelijke kweekvariant (roze)van waaruit ook de populaire Blue Barlow en Black Barlow zijn ontstaan.
Eigenlijk staat akelei het liefst in halfschaduwmaar ook in echte schaduw blijven deze planten erg mooi. Deze planten kunnen zich wel uitzaaiendus hou er rekening mee dat de planten ook elders in je tuin op kunnen komen. In theorie gebeurt dit overigens eerder in halfschaduw of op een zonnige plek. Toch kunnen wij ons bijna niet voorstellen dat je niet blij bent met meer van deze prachtige en sierlijke planten.
- Hoogte: 40-80cm
- Bloeiperiode: mei – juni
- Bloeikleur: rozeroodpaarsblauwgeelwit
Persicaria (duizendknoop of adderwortel)
Duizendknoop (niet te verwarren met de invasieve Japanse duizendknoop) is een sterke en langbloeiende tuinplant. Persicaria is ook te gebruiken als hogere bodembedekker en bloeit met talloze borstelvormige bloemen. De bloeikleur varieert van rood en roze tot wit. De bloei start meestal medio zomer en houdt aan tot aan de vorst. Persicaria is niet wintergroenmaar het blad blijft heel lang aan de plant zitten.
Eigenlijk is Persicaria geen echte schaduwplant (tenminste amplexicaulis niet)maar deze is breed inzetbaar. In de schaduw groeit duizendknoop net zo goed. Heel misschien met net iets minder bloei. Persicaria bistorta is wel een soort die van nature in de schaduw groeit.
Persicaria kan zich wel makkelijk uitbreiden in de tuin. Regelmatig splitsen houdt de plant in bedwang.
- Hoogte: 70-150cm
- Bloeiperiode: augustus – november
- Bloeikleur: roodrozelilapaarswit
Pulmonaria (longkruid)
Longkruid heeft een mooie natuurlijke uitstraling en wordt vaak toegepast als makkelijke bodembedekker. De meeste soorten hebben het kenmerkende wit gevlekte blad. Pulmonaria krijgt kleine buisvormige bloemetjesdie verkleuren van blauw naar roze. Hierdoor kan je op een moment zowel blauwe als roze bloemen zien van een plant. Bijen vliegen trouwens af en aan op Pulmonaria. Slakken laten ze meestal links liggen.
Hou je minder van het witgevlekte bladof wil je het mooiste blauw bloeiende longkruid? Dan is Blue Ensign een goede optie.
- Hoogte: 20-40cm
- Bloeiperiode: maart – mei
- Bloeikleur: blauwpaarsroze
Zo: Dit zijn volgens ons de mooiste en beste planten voor in de schaduw…
Wat zijn jouw favoriete vaste planten voor een schaduwplek?
Tuinieren is mijn grootste passie en werk. Nog steeds leer ik elke dag bijdoor te experimenterenplanten uit te proberen en het verslinden van tuinboeken. Ik hou van een groenenatuurlijke tuinzie graag kleine stekjes uitgroeien tot vollebloeiende planten en bordersen ben gek op bomen – die zelfs in een kleine tuin niet mogen ontbreken! Daarnaast word ik blij van alle vogelsbijenvlinders én egels die onze tuin bezoeken. Op de pagina Over mij vertel ik meer over mijn tuinervaring en favoriete planten.
Op deze site delen we praktische tips en inspiratie om zelfs de kleinste tuinen groots en sfeervol te maken. Een tip die ik zelf graag geef: kies juist ook in een kleine tuin voor één of enkele grotere borders of potten voor meer groeiruimteminder onderhoud en mooiere combinaties.
